点击链接阅读原文,获取更多技术内容: 设计模式(C++版)-阿里云开发者社区
本文从设计原则、创建型模式、结构型模式、行为模式四个方向讲述C++的设计模式。
作者 | 恒索
来源 | 阿里开发者公众号
设计原则
单一职责原则
定义:单一职责原则[1],所谓职责是指类变化的原因。如果一个类有多于一个的动机被改变,那么这个类就具有多于一个的职责。而单一职责原则就是指一个类或者模块应该 有且只有一个改变的原因。
bad case :IPhone类承担了协议管理(Dial、HangUp)、数据传送(Chat)。

good case:

里式替换原则
定义:里氏代换原则[2](Liskov Substitution Principle LSP),任何 基类 可以出现的地方, 子类一定可以出现。
bad case :ToyGun继承了AbstractGun,但Solider在调用KillEnemy()时会报错(ToyGun无法KillEnemy),即ToyGun无法完全行使AbstractGun的职责。

good case: AbstractToy中将声音、形状都委托给AbstractGun处理。
如果子类不能完整地实现父类的方法,或者父类的某些方法在子类中已经发生“畸变”,则建议断开父子继承关系,采用依赖、聚集、组合等关系代替。

依赖倒置原则
定义:依赖倒置原则[3](Dependence Inversion Principle)是程序要 依赖于抽象接口,不要依赖于具体实现。 简单的说就是要求对抽象进行编程,不要对实现进行编程,这样就降低了客户与实现模块间的耦合。
bad case: Driver强依赖于奔驰车。

good case:

接口隔离原则
定义: 接口隔离原则[4],客户端不应该依赖它不需要的接口。一个类对另一个类的 依赖 应该建立在 最小的接口上 。
bad case: 星探寻找美女的类图,其中IpettyGirl过于庞大,容纳过多可变的因素。

good case: 通过拆分接口,提高了灵活性、可维护性。

迪米特法则
定义:迪米特法则[5](Law of Demeter)又叫作 最少知识原则 (The Least Knowledge Principle),一个类对于其他类知道的越少越好,就是说一个对象应当对其他对象有尽可能少的了解,只和朋友通信,不和陌生人说话。
bad case: Teacher要求GroupLeader清点女生的数量,这里Teacher不应该依赖于Gril。

good case:

开闭原则
定义:开闭原则[6],在面向对象编程领域中,规定“软件中的对象(类,模块,函数等等)应该对于 扩展是开放 的,但是对于 修改是封闭 的”。
以一个书店售书类图为例,当在书店要增加一个打折操作时。
- bad case:修改实现类,在IBook上增加一个方法GetOffPrice()
- good case:通过扩展实现变化,增加一个子类OffNovelBook

创建型模式
工厂方法
定义一个用于创建对象的接口 Product* CreateProduct() ,让子类决定实例化哪一个类。工厂方法模式让类的实例化延迟到子类中进行,从而避免了在父类中创建对象时出现类名称紧耦合的问题,同时提高了代码的可扩展性和可维护性。(工厂方法的好处就是 解耦 ,当我们修改了具体的类,对调用方而言完全不用修改)

class Product { // 抽象产品
public:
virtual void Method() = 0;
};
class ConcreteProduct1 : public Product {
public:
void Method() { cout << "ConcreteProduct1" << endl; }
};
class ConcreteProduct2 : public Product {
public:
void Method() { cout << "ConcreteProduct2" << endl; }
};
class Factory { // 抽象工厂
public:
virtual Product* CreateProduct() = 0;
};
class ConcreteFactory1 : public Factory {
public:
Product* CreateProduct() {return new ConcreteProduct1(); }
};
class ConcreteFactory2 : public Factory {
public:
Product* CreateProduct() {return new ConcreteProduct2(); }
};
int main () {
Factory *factory1 = new ConcreteFactory1();
Factory *factory2 = new ConcreteFactory2();
Product *product1 = factory1->CreateProduct();
Product *product2 = factory2->CreateProduct();
product1->Method();
product2->Method();
}
抽象工厂
为创建一组相关或相互依赖的对象提供一个接口,而且无须指定他们的具体类。(工厂方法模式针对的是一个产品等级结构;而抽象工厂模式针对的是 多个产品等级结构 。抽象工厂模式主要用来实现生产一系列的产品。)

class AbstractProductA {
public:
virtual ~AbstractProductA(){};
virtual std::string FunctionA() const = 0;
};
class ProductA1 : public AbstractProductA {
public:
std::string FunctionA() const override { return "The result of the product A1."; }
};
class ProductA2 : public AbstractProductA {
std::string FunctionA() const override { return "The result of the product A2."; }
};
class AbstractProductB {
public:
virtual ~AbstractProductB(){};
virtual std::string FunctionB() const = 0;
};
class ProductB1 : public AbstractProductB {
public:
std::string FunctionB() const override { return "The result of the product B1."; }
};
class ProductB2 : public AbstractProductB {
public:
std::string FunctionB() const override { return "The result of the product B2."; }
};
class AbstractFactory {
public:
virtual AbstractProductA *CreateProductA() const = 0;
virtual AbstractProductB *CreateProductB() const = 0;
};
class Factory1 : public AbstractFactory {
public:
AbstractProductA *CreateProductA() const override { return new ProductA1(); }
AbstractProductB *CreateProductB() const override { return new ProductB1(); }
};
class Factory2 : public AbstractFactory {
public:
AbstractProductA *CreateProductA() const override { return new ProductA2(); }
AbstractProductB *CreateProductB() const override { return new ProductB2(); }
};
void Client(const AbstractFactory &factory) {
const AbstractProductA *productA = factory.CreateProductA();
const AbstractProductB *productB = factory.CreateProductB();
std::cout << productA->FunctionA() << "\n";
std::cout << productB->FunctionB() << "\n";
delete productA;
delete productB;
}
int main() {
Factory1 *f1 = new Factory1();
Client(*f1);
delete f1;
Factory2 *f2 = new Factory2();
Client(*f2);
delete f2;
return 0;
}
生成器/建造者
将一个复杂对象的构建与它的表示分离,使得同样的构建过程可以创建不同的表示。(建造者模式关注的是 零件类型 和装配工艺( 顺序 ))

class Product1{
public:
std::vector<std::string> mParts;
void ListParts()const{
std::cout << "Product parts: ";
for (size_t i=0;i<mParts.size();i++){
if(mParts[i]== mParts.back()){ std::cout << mParts[i];
}else{ std::cout << mParts[i] << ", "; }
}
std::cout << "\n\n";
}
};
class Builder{
public:
virtual ~Builder(){}
virtual void ProducePartA() const = 0;
virtual void ProducePartB() const = 0;
virtual void ProducePartC() const = 0;
};
class ConcreteBuilder1 : public Builder{
Product1* mProduct;
public:
ConcreteBuilder1(){ Reset(); }
~ConcreteBuilder1(){ delete mProduct; }
void Reset() { mProduct = new Product1(); }
void ProducePartA()const override{ this->mProduct->mParts.push_back("PartA1"); }
void ProducePartB()const override{ this->mProduct->mParts.push_back("PartB1"); }
void ProducePartC()const override{ this->mProduct->mParts.push_back("PartC1"); }
Product1* GetProduct() {
Product1* result= mProduct;
Reset();
return result;
}
};
class Director {
Builder* mbuilder;
public:
void set_builder(Builder* builder){ mbuilder = builder; }
void BuildMinimalViableProduct(){ mbuilder->ProducePartA(); }
void BuildFullFeaturedProduct(){
mbuilder->ProducePartA();
mbuilder->ProducePartB();
mbuilder->ProducePartC();
}
};
void ClientCode(Director& director)
{
ConcreteBuilder1* builder = new ConcreteBuilder1();
director.set_builder(builder);
std::cout << "Standard basic product:\n";
director.BuildMinimalViableProduct();
Product1* p= builder->GetProduct();
p->ListParts();
delete p;
std::cout << "Standard full featured product:\n";
director.BuildFullFeaturedProduct();
p= builder->GetProduct();
p->ListParts();
delete p;
// Remember, the Builder pattern can be used without a Director class.
std::cout << "Custom product:\n";
builder->ProducePartA();
builder->ProducePartC();
p=builder->GetProduct();
p->ListParts();
delete p;
delete builder;
}
int main(){
Director* director= new Director();
ClientCode(*director);
delete director;
return 0;
}
原型
用原型实例指定创建对象的种类,并且通过 拷贝 这些原型创建新的对象。(原型模式实现的是一个Clone 接口,注意是接口,也就是基于 多态的 Clone 虚函数 。)
class Prototype {
protected:
string mPrototypeName;
float mPrototypeField;
public:
Prototype() {}
Prototype(string prototypeName)
: mPrototypeName(prototypeName) {
}
virtual ~Prototype() {}
virtual Prototype *Clone() const = 0;
virtual void Function(float prototype_field) {
this->mPrototypeField = prototype_field;
std::cout << "Call Function from " << mPrototypeName << " with field : " << prototype_field << std::endl;
}
};
class ConcretePrototype1 : public Prototype {
private:
float mConcretePrototypeField;
public:
ConcretePrototype1(string prototypeName, float concretePrototypeField)
: Prototype(prototypeName), mConcretePrototypeField(concretePrototypeField) {
}
Prototype *Clone() const override {
return new ConcretePrototype1(*this);
}
};
class ConcretePrototype2 : public Prototype {
private:
float mConcretePrototypeField;
public:
ConcretePrototype2(string prototypeName, float concretePrototypeField)
: Prototype(prototypeName), mConcretePrototypeField(concretePrototypeField) {
}
Prototype *Clone() const override {
return new ConcretePrototype2(*this);
}
};
class PrototypeFactory {
private:
std::unordered_map<Type, Prototype *, std::hash<int>> mPrototypes;
public:
PrototypeFactory() {
mPrototypes[Type::PROTOTYPE_1] = new ConcretePrototype1("PROTOTYPE_1 ", 50.f);
mPrototypes[Type::PROTOTYPE_2] = new ConcretePrototype2("PROTOTYPE_2 ", 60.f);
}
~PrototypeFactory() {
delete mPrototypes[Type::PROTOTYPE_1];
delete mPrototypes[Type::PROTOTYPE_2];
}
Prototype *CreatePrototype(Type type) {
return mPrototypes[type]->Clone();
}
};
void Client(PrototypeFactory &prototypeFactory) {
std::cout << "Let's create a Prototype 1\n";
Prototype *prototype = prototypeFactory.CreatePrototype(Type::PROTOTYPE_1);
prototype->Function(90);
delete prototype;
std::cout << "Let's create a Prototype 2 \n";
prototype = prototypeFactory.CreatePrototype(Type::PROTOTYPE_2);
prototype->Function(10);
delete prototype;
}
int main() {
PrototypeFactory *prototypeFactory = new PrototypeFactory();
Client(*prototypeFactory);
delete prototypeFactory;
return 0;
}

单例
单例模式是指在整个系统生命周期内,保证 一个类只能产生一个实例 ,确保该类的 唯一性 。
剩余60%,完整内容请点击下方链接查看: 设计模式(C++版)-阿里云开发者社区
阿里云开发者社区,千万开发者的选择。百万精品技术内容、千节免费系统课程、丰富的体验场景、活跃的社群活动、行业专家分享交流,尽在:阿里云开发者社区-云计算社区-阿里云